لوگو
قرآن خواندن براي اموات

س از مرگ انسان، بر اطرافيان و ديگر مؤمنان اعمالي واجب است؛ مانند غسل، كفن، نماز و دفن و واجباتي كه از ميت قضاء شده بود كه بايد هرچه زودتر انجام پذيرد. اما انجام برخي اعمال براي اموات مستحب مي باشد، كه از جمله آنها صدقه دادن، دعا كردن و خواندن قرآن است.

 

در خصوص اثبات استحباب قرائت قرآن براي اموات دو نوع دليل مي توان بيان كرد: نوع اول رواياتي كه به صورت كلي بيان مي كند به ياد اموات و گذشتگان باشيد و آنها از كارهاي نيك شما بهره مي برند؛ و روشن است كه قرائت قرآن يكي از كارهاي نيك و پسنديده است. در اين مورد رواياتي وجود دارد كه به بعضي اشاره مي شود:

 

۱. از پيامبر اكرم(صلي الله عليه و آله) نقل شده است: «مردگانتان را كه در قبرها آرميده اند از ياد نبريد. مردگان شما اميد احسان شما را دارند. مردگان شما زنداني هستند و به كارهاي نيك شما رغبت دارند. آنها خود، قدرت انجام كاري را ندارند، شما صدقه و دعائي به آنها هديه كنيد.»[۱]

 

۲. حضرت امام صادق(عليه السلام ) مي فرمايند: «مرده به خاطر طلب رحمت و آمرزشي كه براي او مي شود شادمان مي گردد، همان گونه كه زنده بوسيله هديه اي كه به او مي دهند، خوشحال مي گردد.»[۲]

 

دسته دوم رواياتي است كه آثار قرائت قرآن براي اموات را بيان مي كند؛ مانند اين روايت: حضرت امام رضا(عليه السلام) فرمودند: «هر كس قبر مؤمني را زيارت كند و در كنار آن هفت مرتبه إنّا انزلناه بخواند، خداوند او را با صاحب قبر مي آمرزد.[۳]»


مي‎توان گفت: سوره‎هاي؛ فاتحه، يس، صافات، تبارك، احزاب، آية الكرسي، هفت مرتبه اناانزلناه ... را مي توان خواند و ثوابش را به اهل قبور اهداء كرد

 

اهل قبور نيازمند به استغفار و طلب رحمت و اهداء ثواب هستند. در همين زمينه امام جعفر صادق ـ عليه السّلام ـ مي‎فرمايد: «ثوابي كه پس ازمرگ به انسان مي‎رسد سه چيز است؛ ۱. صدقه جاريه... ۲. راه و رسم صحيحي كه شخص در حال حيات بدان عمل مي‎كرد و به گونه‎اي بوده كه الگو براي ديگران مي‎شد ۳. فرزندي شايسته كه براي او طلب مغفرت كند، و موجبات آمرزش پدر را فرهم سازد.»[۴] در جاي ديگر مي‎فرمايد: «همان گونه كه زندگان با هدايا، شاد مي‎شوند اهل قبور و برزخيان نيز با ترحم و استغفار كه نسبت به آنان مي‎شود؛ شاد مي‎گردند.»[۵]

 

بنابر اين اهداء ثواب و طلب مغفرت براي اهل قبور نافع است و از طريق اهل بيت ـ عليهم السّلام ـ توصيه شده است.


كارهايي كه براي ميت نافع است

خواندن سوره‎هايي از قرآن در حالت احتضار مانند سوره‎هاي؛ يس، صافات، احزاب، آية الكرسي، آيه ۵۴ سوره اعراف، و سه آيه آخر سوره بقره در روايات توصيه شده است.[۶]
تلاوت

 

همچنين در شب اول قبر؛ مستحب است دو ركعت نماز وحشت خوانده شود كه در ركعت اول بعد از سوره حمد، يك مرتبه آية الكرسي و در ركعت دوم، بعد از سوره «حمد»، ۱۰ مرتبه سوره «انا انزلنا» خوانده شود.

 

امام صادق ـ عليه السّلام ـ فرمودند: سوره «تبارك» بالاي سر قبر ميت خوانده شود تا موجب رفع عذاب قبر از او گردد.[۷]

 

مرحوم نوري در مستدرك الوسائل باب اموات، از سيد بن طاوس در مصباح الزائد نقل كرده و فرمود: طريق زيارت ميت اين است كه رو به قبله و دست بر قبر نهاده و بگو: «اللّهم ارحم غربته وصل وَحْدَته... ثمَّ اقر "أنا انزلناه في ليلة القدر" سبع مرّات» پروردگارا! بر غربت او ترحم نما و تنهايي او را به مقام جمع خودت ارتباط بده و موجبات انس را بر وحشت او قرار بده و ترس او را تبديل به ايمني گردان و از رحمت خود براي او رحمتي بفرست كه از رحمت غير تو بي‎نياز گردد و او را به كسي كه او دوست داشت و در تحت ولايت او (ائمه اطهار ـ عليهم السّلام ـ ) بود؛ ملحق گردان! و سپس سوره مباركه «انا انزلناه» راهفت مرتبه بخوان.[۸]

 

در نتيجه مي‎توان گفت: سوره‎هاي؛ فاتحه، يس، صافات، تبارك، احزاب، آية الكرسي، هفت مرتبه اناانزلناه... را مي توان خواند و ثوابش را به اهل قبور اهداء كرد.


خواندن قرآن براي اموات ديگران و دريافت پول

افرادي كه به سفارش ديگران ختم قرآن براي اموات مي كنند و از اين بابت پول دريافت مي كنند، آيا اين عمل شرعاً صحيح است؟ آيا صرف قرائت قرآن و به اين صورت كه هر دو روز يك ختم قرآن بكنند اشكالي ندارد؟

 

دريافت پول و مزد بابت خواندن قرآن اشكالي ندارد[۹] و به تلاوت و قرائت قرآن در روايات فراوان سفارش شده است.

 

تلاوت قرآن غير از اين كه براي قاري بسيار ارزش و ثواب دارد براي پدر و مادر و معلم او نيز مؤثر است. پيامبر(صلي الله عليه و آله ) فرمود: "هرگاه معلم به دانش آموز بسم الله الرحمن الرحيم بيآموزد خداوند براي او و پدر و مادر و معلمش برائت از آتش جهنم را امضا مي كند."[۱۰]

 

امام صادق(عليه السلام ) فرمود: "پيامبر(صلي الله عليه و آله) در وصيتش به امام علي(عليه السلام ) فرمود: "بر تو باد به تلاوت كردن قرآن در هر حالي."[۱۱]

 

تلاوت كردن زياد و ختم قرآن به صورت پي در پي مطلوب است. امام سجاد(عليه السلام ) فرمود: "شروع به قرآن و ختم آن و شروع دوباره و ختم آن و .... از افضل اعمال است".[۱۲]

 

امام حسين(عليه السلام) فرمود: "ختم قرآن در يك شب باعث صلوات و درود ملائكه و ختم آن در روز باعث صلوات و درود ملائكه حافظ انسان مي باشد. نيز دعاي او مستحاب است و براي او بهتر است از اين كه بين زمين تا آسمان مال داشته باشد."[۱۳]

 


اهداي ثواب قرائت قرآن به پيامبر و ائمه و به مؤمنان (چه زنده و چه مرده) مستحب است:علي بن مغيره مي گويد:به امام كاظم گفتم:پدرم در يك ماه رمضان گاهي تا چهل ختم قرآن داشت. نيز مانند او عمل كرده ام. و وقتي كه عيد فطر مي شود ثواب آن ها را به پيامبر و امامان اهدا مي كنم. حضرت فرمود:در روز قيامت تو با آنان خواهي بود

 

كثرت تلاوت قرآن مطلوب است ولي عجله كردن در تلاوت و با سرعت زياد خواند كراهت دارد. بهتر است قرآن را با ترتيل بخوانيم.[۱۴] اين همه ثواب براي تلاوت قرآن و براي قاري قرآن در صورتي است كه به قرآن و به حلال و حرام آن معتقد باشد و قرآن را وسيله كسب رزق و و آبروي خود قرار ندهد.


امام صادق(عليه السلام ) فرمود:"قاريان قرآن بر سه دسته اند:‌

 

۱- قاري كه با تلاوت قرآن بر مردم فخر فروشي مي كند. او اهل آتش است.

 

۲- قاري كه قرآن را خوب مي خواند ولي به آن عمل نمي كند و حدود قرآن را ضايع مي گرداند. او نيز اهل آتش است.

 

۳- قاري كه به حلال و حرام قرآن عمل مي كند و به آن ايمان دارد. خداوند او را ازفتنه هاي گمراه كننده نجات مي دهد و اهل بهشت خواهد بود و در روز قيامت از ديگران شفاعت خواهد كرد."[۱۵]

 

امام صادق(عليه السلام) از پدران گراميش نقل مي كند: "من قرء القرآن يأكل به الناس جاء يوم القيامه و وجهه عظم لا لحم فيه؛[۱۶] هر كس قرآن بخواند و با آن بخواهد سر مردم كلاه بگذارد (مال مردم را بخورد) در روز قيامت وارد محشر مي شود در حالي كه هيچ گوشتي بر صورت ندارد."

 

اهداي ثواب قرائت قرآن به پيامبر و ائمه و به مؤمنان(چه زنده و چه مرده) مستحب است: علي بن مغيره مي گويد: به امام كاظم گفتم: پدرم در يك ماه رمضان گاهي تا چهل ختم قرآن داشت. نيز مانند او عمل كرده ام. و وقتي كه عيد فطر مي شود ثواب آنها را به پيامبر و امامان اهدا مي كنم. حضرت فرمود: در روز قيامت تو با آنان خواهي بود.[۱۷]

 

پي نوشت ها :

[۱] يزدي، شيخ حسن بن علي، انوار الهداية، ص ۱۱۵، چاپخانه نعمان، نجف.

[۲] محجة البيضاء، ج ۸، ص ۲۹۲,

[۳] مجلسي، محمدباقر ، بحار الأنوار، ج ۸۲، ص ۱۶۹، از منشورات چاپخانه اسلاميه، تهران.

[۴] مجلسي، محمد باقر، بحارالانوار، بيروت، داراحياء تراث العربي، ۱۴۱۲ هـ ، ج ۶، ص ۲۹۳.

[۵] طاهري، سيري پس از مرگ، دفتر انتشارات اسلامي، چاپ دوم، قم، ۱۳۷۶، ص ۳۲۶، نقل شده از: محجة البيضاء، ج ۸، ص ۲۹۲.

[۶] كليني، محمد بن يعقوب، اصول كافي، قم، انتشارات اسوه، چاپ سوم، ۱۳۷۵ش، ج ۳، ص ۱۲۵ ـ ۱۲۶؛ ر.ك: به توضيح المسائل، بخش اموات.

[۷] اقبال اعمال، ص ۶۵۱، نقل شده از سيري در جهان پس از مرگ، همان، ص ۳۰۰.

[۸] به نقل از سيري در جهان پس از مرگ، همان، ص ۳۲۶.

[۹] آيت الله فاضل، جامع المسائل، ج ۱، ص ۶۳۲.

[۱۰] وسائل الشيعه، ج ۳، ص ۸۲۶.

[۱۱] همان، ص ۸۳۹.

[۱۲] همان، ص ۸۴۰.

[۱۳] همان، ص ۸۴۱.

[۱۴] همان، ص ۸۵۶.

[۱۵] همان، ص ۸۳۷.

[۱۶] همان.

[۱۷] همان، ص ۸۶۴

-1 94
تاریخ: 1397/11/14
اصفهان ، کیلومتر 5جاده اصفهان - نایین ، سازمان آرامستان های شهرداری اصفهان
:آدرس


 031-35723030  :تلفـن

 

.تمامی حقوق متعلق به این سایت برای روابط عمومی شهرداری اصفهان محفوظ است